Kỹ năng hợp tác là gì? Kỹ năng các lãnh đạo và đội nhóm cần có

Kỹ năng hợp tác là những khả năng giúp cá nhân làm việc hiệu quả với người khác để cùng hướng tới các mục tiêu chung. 

Trong môi trường làm việc hiện đại, kỹ năng hợp tác là nền tảng của sự đổi mới, lòng tin và thành công của nhóm. Hơn cả làm việc cạnh nhau, hợp tác trong công việc còn là cùng nhau sáng tạo, cùng nhau quyết định và cùng nhau chịu trách nhiệm về kết quả để đạt được những điều mà không ai có thể làm được một mình. Khi các nhóm thành thạo kỹ năng hợp tác, họ sẽ giải quyết các vấn đề phức tạp hiệu quả hơn, xây dựng các mối quan hệ ý nghĩa và khai phá tiềm năng sáng tạo.  

Hợp tác trong môi trường làm việc là gì?  

Hợp tác tại nơi làm việc là quá trình các cá nhân cùng phối hợp, chia sẻ trách nhiệm và đồng lòng hướng đến những mục tiêu chung. Dù là một nhóm thực hiện dự án ngắn hạn hay cả một phòng ban theo đuổi chiến lược dài hạn, mọi người đều làm việc song hành, bổ trợ lẫn nhau để đạt kết quả tốt nhất.

• Hợp tác trong công việc có thể thể hiện qua nhiều hình thức như:
• Cùng nhau thảo luận, brainstorm để tìm ra giải pháp cho vấn đề.
• Phối hợp trong các nhóm đa chức năng, nơi mỗi người đóng góp chuyên môn riêng cho dự án.
• Trao đổi, phản hồi trên các tài liệu chung nhằm nâng cao chất lượng đầu ra.
• Sử dụng các công cụ quản lý dự án để kết nối đội nhóm và theo dõi tiến độ.
• Tham gia các hoạt động xây dựng tinh thần đồng đội.

Trong một môi trường làm việc đề cao sự hợp tác, mỗi cá nhân đều có cơ hội chia sẻ góc nhìn và ý tưởng riêng, cùng tìm ra giải pháp mang lại lợi ích chung. Nhờ đó, tập thể có thể tận dụng tối đa thế mạnh, kinh nghiệm của từng người để tạo ra những kết quả vượt trội hơn so với khi làm việc độc lập.

Tại sao kỹ năng hợp tác lại quan trọng?  

Tăng tương tác và hiệu quả đội nhóm

Hợp tác là nền tảng của sự tương tác có ý nghĩa giữa con người. Trong môi trường chuyên nghiệp, nó thúc đẩy sự đổi mới, xây dựng đội nhóm vững mạnh hơn và đảm bảo rằng những quan điểm độc đáo và có giá trị được đưa ra thảo luận. Ở cấp độ cá nhân, hợp tác giúp chúng ta hình thành những mối quan hệ sâu sắc hơn, giải quyết xung đột và trưởng thành thông qua những trải nghiệm chung – tất cả đều rất cần thiết cho các đội nhóm gắn kết và hoạt động hiệu quả cao. 

Nâng cao năng suất và hiệu suất làm việc

Khi các cá nhân sở hữu kỹ năng hợp tác tốt, các nhóm sẽ đạt được năng suất, sự gắn kết và động lực cao hơn trong công việc. Một nghiên cứu gần đây của Đại học Stanford cho thấy những người làm việc theo hình thức cộng tác có thể duy trì thời gian thực hiện nhiệm vụ lâu hơn tới 64% so với khi làm việc độc lập. Không chỉ vậy, họ còn thể hiện hiệu suất tốt hơn, mức độ hứng thú cao hơn và sự kiên trì bền bỉ hơn. Những đội nhóm có tinh thần hợp tác tốt thường đạt kết quả vượt trội, bởi mỗi thành viên đều đóng góp thế mạnh riêng, cùng nhau giải quyết các vấn đề phức tạp và hướng đến mục tiêu chung một cách hiệu quả hơn.

Thúc đẩy phát triển cá nhân 

Kỹ năng hợp tác không chỉ nâng cao hiệu quả làm việc mà còn thúc đẩy sự phát triển cá nhân, bởi chúng đòi hỏi mỗi người phải có sự tự nhận thức, khả năng kết nối và tính linh hoạt,... những yếu tố góp phần gia tăng cả hiệu suất lẫn mức độ hài lòng trong công việc. Khi tiếp cận các tình huống với “tư duy cùng thắng”, mỗi cá nhân sẽ chủ động tìm kiếm lợi ích chung trong mọi tương tác, từ đó hướng đến những giải pháp dung hòa và bền vững cho tất cả các bên. 

Tăng thấu hiểu lẫn nhau

Bên cạnh đó, việc nuôi dưỡng sự tò mò để thấu hiểu góc nhìn và nhu cầu của người khác với tinh thần “thấu hiểu trước khi được thấu hiểu” có thể giúp các cá nhân tạo dựng những mối liên kết sâu sắc hơn và trở thành người lắng nghe có chủ đích hơn. Bên cạnh đó, khi mỗi người sẵn sàng “cùng tạo cách mới” và cùng nhau tìm ra những cách tiếp cận mới để giải quyết vấn đề, họ sẽ nhận ra rằng sức mạnh tập thể có thể tạo ra những kết quả vượt xa so với nỗ lực cá nhân đơn lẻ. 

Xây dựng môi trường bền vững

Việc rèn luyện và phát triển các kỹ năng hợp tác không chỉ giúp mỗi cá nhân trưởng thành hơn mà còn mang lại cảm giác trọn vẹn, ý nghĩa trong cả công việc lẫn cuộc sống. Khi nhận thức rõ rằng mức độ gắn kết và tinh thần hợp tác của nhân viên có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cũng như khả năng giữ chân nhân sự, doanh nghiệp càng cần chú trọng tạo ra các cơ hội học tập và phát triển. Đây chính là cách hiệu quả để nâng cao năng lực cá nhân, đồng thời xây dựng một môi trường làm việc tích cực và bền vững cho tổ chức.

Tăng khả năng thích ứng

Trong bối cảnh thế giới công việc liên tục biến đổi nhanh chóng, kỹ năng hợp tác ngày càng trở thành yếu tố then chốt đối với các doanh nghiệp muốn nâng cao khả năng thích ứng và thúc đẩy đổi mới. Dù sự phổ biến của mô hình làm việc từ xa và kết hợp có thể mang lại không ít thách thức cho hoạt động phối hợp, việc ứng dụng các công nghệ mới lại đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và tăng cường hiệu quả hợp tác.

Chẳng hạn, một khảo sát từ Zoom cho thấy 75% lãnh đạo có đội ngũ sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong khả năng cộng tác của nhóm. Khi nhân viên biết kết hợp hiệu quả giữa năng lực công nghệ và các kỹ năng mềm cần thiết để xây dựng mối quan hệ làm việc bền vững, họ sẽ giúp đội ngũ phản ứng linh hoạt và vận hành hiệu quả hơn trước những thay đổi và bất ổn.

4 kỹ năng cộng tác thiết yếu mà các nhà lãnh đạo và đội nhóm cần có  

“Hiệu quả cá nhân và tương tác giữa các cá nhân giúp bạn phát huy tối đa năng lực kỹ thuật và chuyên môn để sáng tạo, hợp tác và đạt được kết quả cùng người khác.” - Jennifer Colosimo, Chủ tịch Bộ phận Doanh nghiệp, FranklinCovey  

Xây dựng những đội nhóm mạnh mẽ và có khả năng hợp tác hiệu quả bắt đầu từ năng lực cá nhân của từng thành viên. Tại sao lại như vậy? Bởi vì để trở thành một cộng tác viên xuất sắc, bạn không chỉ đơn thuần làm việc cùng người khác; điều này đòi hỏi việc phát triển có chủ đích các kỹ năng giúp cả cá nhân và đội nhóm thăng tiến. Khi học cách nâng cao kỹ năng hợp tác, mỗi người có thể đóng góp vào một môi trường nơi ý tưởng được khơi dậy, thách thức được giải quyết một cách tự tin, và các mục tiêu chung được thực hiện hiệu quả.

Tư duy cởi mở

Tư duy cởi mở (Open-Mindedness) là nền tảng của sự hợp tác nhóm. Đó là khả năng thích ứng tư duy, xem xét thông tin mới và điều chỉnh chiến lược khi cần thiết. Trong các nhóm hợp tác, kỹ năng này rất cần thiết để giải quyết vấn đề hiệu quả và tránh tư duy tập thể. Thay vì chấp nhận mọi ý tưởng từ các thành viên nổi bật nhất trong nhóm, mỗi ý tưởng được đánh giá một cách khách quan, cho phép mỗi thành viên trong nhóm luôn cởi mở với những cách làm việc tốt hơn. 

Để trau dồi tư duy cởi mở, hãy thực hành sự tò mò chủ động. Khi một thành viên trong nhóm trình bày một ý tưởng, hãy tạm dừng trước khi vội vàng áp dụng bản năng đầu tiên hoặc giải pháp ưa thích của bạn. Hãy đặt câu hỏi làm rõ và lắng nghe với mục đích hiểu sâu hơn, chứ không phải để đáp lại. Hãy thử thách bản thân để khám phá những giải pháp khác biệt với ý kiến ​​của mình, và khuyến khích người khác chia sẻ những hiểu biết độc đáo của họ. Bằng cách đón nhận những quan điểm khác nhau, bạn sẽ mở đường cho sự sáng tạo và những giải pháp đột phá.  

Giao tiếp hiệu quả  

Giao tiếp rõ ràng và cởi mở là chất keo kết dính sự hợp tác. Nếu thiếu nó, ngay cả những thành viên nhóm giỏi nhất cũng có thể rơi vào tình trạng hiểu lầm hoặc thiếu hiệu quả. Giao tiếp hiệu quả trong tổ chức đảm bảo rằng mọi thành viên trong nhóm đều cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu.   

Để giao tiếp hiệu quả nhằm tăng cường sự hợp tác, cả kỹ năng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ đều đóng vai trò quan trọng. Để cải thiện giao tiếp bằng lời nói, hãy tập trung vào sự rõ ràng và ngắn gọn. Sử dụng ngôn ngữ chính xác và chu đáo để truyền đạt suy nghĩ của bạn và đảm bảo thông điệp được dễ dàng hiểu được. Các tín hiệu phi ngôn ngữ, chẳng hạn như duy trì giao tiếp bằng mắt và sử dụng ngôn ngữ cơ thể cởi mở, thể hiện sự chú ý và tôn trọng.  

Sự tôn trọng và thấu hiểu là những yếu tố thiết yếu của giao tiếp hiệu quả. Khi các thành viên trong nhóm tiếp cận các cuộc thảo luận với nhận thức về bối cảnh và sự cân nhắc đến quan điểm và kinh nghiệm của người khác, họ sẽ thúc đẩy lòng tin và sự gắn kết. Hãy luyện tập cách diễn đạt lại những gì người khác nói để đảm bảo bạn hiểu được ý định của họ và tránh đưa ra những giả định. Bằng cách ưu tiên sự rõ ràng và sự thẳng thắn đầy lòng trắc ẩn, bạn có thể tạo ra một không gian nơi các ý tưởng được tự do lưu chuyển và sự hợp tác phát triển mạnh mẽ.  

Khả năng thích ứng  

Sự hợp tác thường diễn ra trong môi trường năng động, nơi các ưu tiên và thách thức có thể thay đổi bất ngờ. Khả năng thích ứng là kỹ năng cho phép các thành viên nhóm điều chỉnh theo những thay đổi này mà không mất tập trung hoặc đà tiến.  

Để xây dựng khả năng thích ứng, hãy áp dụng tư duy phát triển hướng đến việc học hỏi liên tục. Nắm bắt các công cụ, quy trình hoặc quan điểm mới có thể cải thiện kết quả làm việc nhóm. Rèn luyện khả năng phục hồi khi đối mặt với những trở ngại, xem chúng như những cơ hội để xoay chuyển và phát triển. Các nhóm có khả năng thích ứng tốt có thể vượt qua sự bất ổn và biến thách thức thành cơ hội, duy trì hiệu quả hoạt động dưới áp lực.  

Khả năng thích ứng cũng bao gồm việc nhận biết điểm mạnh và điểm yếu của nhóm, đồng thời điều chỉnh vai trò hoặc phương pháp khi cần thiết. Bằng cách giữ thái độ linh hoạt, bạn có thể giúp nhóm của mình vượt qua những thay đổi và tập trung vào việc đạt được các mục tiêu quan trọng, bất kể những trở ngại nào phát sinh.

Giải quyết vấn đề  

Hợp tác thường xoay quanh việc phá bỏ rào cản và tìm ra các giải pháp mới, do đó kỹ năng giải quyết vấn đề là vô cùng quan trọng. Giải quyết vấn đề hiệu quả trong môi trường nhóm bao gồm việc tận dụng thế mạnh tập thể của các thành viên để tìm ra những giải pháp sáng tạo.

Hãy bắt đầu bằng cách xác định rõ vấn đề trong nhóm, đảm bảo mọi người đều hiểu rõ thách thức đang gặp phải. Sau đó, khuyến khích các hoạt động brainstorming, đảm bảo mọi ý tưởng đều được hoan nghênh mà không bị phán xét. Một số kỹ thuật có thể được ứng dụng như: sơ đồ tư duy (mind map), bảng phân cảnh (storyboard) hoặc phương pháp Starbursting,... để bắt đầu quá trình này.   

Các nhà lãnh đạo cũng nên khuyến khích các thành viên trong nhóm cam kết sử dụng kỹ thuật “đồng ý, và” trong các cuộc họp động não. Nguyên tắc ứng biến này có thể dễ dàng áp dụng vào sự hợp tác tại nơi làm việc, cho phép cả việc chấp nhận ý tưởng (thay vì chỉ trích hoặc phòng thủ) và xây dựng dựa trên những ý tưởng đó để tạo ra sự đổi mới hơn nữa. Kỹ thuật này thể hiện hoàn hảo tinh thần “tư duy cùng thắng” và “cùng tạo cách mới” được tìm thấy trong “7 Thói quen hiệu quả”, giúp các cá nhân giải quyết vấn đề theo cách tận dụng các quan điểm khác nhau để cùng có lợi.  

Ngoài bối cảnh động não, các nhà lãnh đạo và cá nhân có thể nâng cao khả năng giải quyết vấn đề hợp tác bằng cách tận dụng các kỹ năng và chuyên môn độc đáo của từng thành viên trong nhóm. Ví dụ, các nhà lãnh đạo có thể phân công nhiệm vụ dựa trên điểm mạnh của từng cá nhân và tạo ra một môi trường nơi các thành viên cảm thấy được trao quyền để đóng góp những công việc tốt nhất của mình. Bằng cách kết hợp tài năng và quan điểm độc đáo của mỗi thành viên, các nhóm có thể giải quyết ngay cả những thách thức khó khăn nhất với sự tự tin và sáng tạo, nhận ra rằng chính nhờ những đóng góp đặc biệt của mỗi người mà các giải pháp mới được tìm ra và mục tiêu được hoàn thành.

5 lời khuyên để cải thiện kỹ năng hợp tác tại nơi làm việc  

Hợp tác là động lực thúc đẩy sự đổi mới và những thành tựu có ý nghĩa. Dù khái niệm hợp tác có vẻ đơn giản, việc thực hiện nó thường không hề dễ dàng. Để trở thành một người cộng tác xuất sắc, cần phải chủ động trau dồi các kỹ năng giúp các nhóm cùng nhau đạt được thành công. Bằng cách phát triển và hoàn thiện các khả năng thiết yếu sau đây, mỗi người có thể tạo ra một môi trường nơi các ý tưởng được tự do trao đổi, các thách thức được đối mặt với sự tự tin và các mục tiêu chung được hoàn thành. Những kỹ năng này là nền tảng để tạo ra sức mạnh tổng hợp, xây dựng sự tôn trọng lẫn nhau và đạt được thành công bền vững với tư cách là một nhóm.  

Thực hành lắng nghe chủ động  

“Đa số mọi người không lắng nghe với mục đích thấu hiểu; họ lắng nghe với mục đích đáp trả. Họ hoặc đang nói hoặc đang chuẩn bị nói. Họ lọc mọi thứ qua lăng kính riêng của mình, áp đặt câu chuyện cuộc đời của chính mình vào cuộc sống của người khác.” - Stephen R. Covey

Mặc dù là một trong những kỹ năng hợp tác có tác động mạnh mẽ nhất, lắng nghe chủ động lại là một trong những kỹ năng bị đánh giá thấp và bỏ qua nhiều nhất. Nó không chỉ đơn thuần là nghe những lời được nói ra mà còn là hiểu đầy đủ ý định và cảm xúc đằng sau những gì đang được nói. Khi bạn lắng nghe chủ động, tạo ra một môi trường lành mạnh giúp các thành viên trong nhóm cảm thấy được lắng nghe và trân trọng, xây dựng lòng tin và khuyến khích giao tiếp cởi mở.  

Để cải thiện kỹ năng lắng nghe chủ động, hãy:  

• Loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng và tận dụng ngôn ngữ cơ thể để tăng chất lượng tương tác. Hãy thể hiện sự tôn trọng và chú ý bằng cách tắt thông báo, đặt thiết bị sang một bên và hiện diện trọn vẹn trong cuộc trò chuyện. Đồng thời, sử dụng ngôn ngữ cơ thể cởi mở để thể hiện sự sẵn sàng tham gia, thay vì những tín hiệu khép kín có thể làm gián đoạn sự kết nối. Điều này không chỉ ngầm truyền đi thông điệp rằng bạn thực sự lắng nghe và tôn trọng người nói, mà còn giúp chính bạn điều chỉnh cả tâm trí lẫn cơ thể để tập trung vào hiện tại và trở thành một người tham gia tích cực, hiệu quả hơn trong trao đổi.
• Lắng nghe để hiểu người khác. Chúng ta thường có xu hướng diễn giải quan điểm của người khác qua lăng kính trải nghiệm cá nhân, từ đó muốn nhanh chóng chia sẻ lại suy nghĩ của mình. Tuy việc đồng cảm bằng những trải nghiệm tương tự có thể khiến ta cảm thấy gần gũi hơn, nhưng đôi khi lại vô tình làm người khác cảm thấy câu chuyện của họ bị giảm nhẹ hoặc chưa được ghi nhận trọn vẹn. Thay vì vội vàng “biến” câu chuyện của người khác thành câu chuyện của mình, hãy dành không gian để họ được chia sẻ trọn vẹn những trải nghiệm riêng. Đồng thời, chủ động đặt mình vào góc nhìn của họ để lắng nghe sâu sắc và thấu cảm hơn.
• Hãy đặt câu hỏi làm rõ. Chủ động kiểm tra mức độ hiểu của mình bằng cách tìm kiếm sự giải thích khi cần. Những câu hỏi như “Bạn có thể nói rõ hơn về ý tưởng này không?” thể hiện sự quan tâm và sẵn sàng tìm hiểu, đồng thời mở ra những trao đổi sâu sắc và hiệu quả hơn.
• Diễn đạt lại để xác nhận sự hiểu biết. Sử dụng ngôn từ của bạn để tóm lược lại ý của người nói, chẳng hạn như “Vậy ý bạn là…” hoặc “Điều mình hiểu là…”. Khi thực hiện, hãy giữ giọng điệu mang tính tò mò, cởi mở thay vì phán xét. Cách này giúp đối phương cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và trân trọng.

Nắm vững nghệ thuật lắng nghe chủ động sẽ củng cố tinh thần đồng đội, đồng thời giúp mọi người tự tin đóng góp hết khả năng của mình. Bằng cách ưu tiên quan điểm của người khác, thay vì chỉ tập trung vào phản hồi hoặc kinh nghiệm của bản thân, bạn sẽ có những cuộc thảo luận hiệu quả hơn, nơi mọi người đều cảm thấy được lắng nghe và trân trọng – dẫn đến những đóng góp lớn hơn và kết quả hợp tác tốt hơn.  

Đón nhận phản hồi

Phản hồi là yếu tố then chốt cho sự phát triển của cả cá nhân lẫn tập thể. Tuy nhiên, việc tiếp nhận phản hồi đôi khi không dễ chịu. Vì vậy, điều quan trọng là điều chỉnh tư duy: nhìn nhận những góp ý mang tính xây dựng như một cơ hội để học hỏi và cải thiện, thay vì coi đó là sự chỉ trích hay mối đe dọa. Chính cách tiếp cận này sẽ góp phần thúc đẩy sự hợp tác hiệu quả hơn.

Dưới đây là cách các nhà lãnh đạo và thành viên nhóm có thể đón nhận phản hồi một cách hiệu quả:  

• Mời gọi ý kiến ​​đóng góp: Thường xuyên hỏi ý kiến ​​các thành viên trong nhóm về phong cách hoặc phương pháp hợp tác của bạn. Điều này thể hiện sự khiêm tốn và sẵn sàng cải thiện. Vì việc đưa ra phản hồi cho người khác cũng có thể khó khăn, hãy tập trung vào việc xây dựng lòng tin và đặt những câu hỏi cụ thể để khơi gợi suy nghĩ của họ.  
• Phản hồi một cách lịch sự: Khi nhận được phản hồi, hãy kiềm chế sự thôi thúc muốn phòng thủ. Thay vào đó, hãy cảm ơn người đó vì những ý kiến ​​đóng góp và xem xét cách bạn có thể áp dụng chúng. Mặc dù không phải tất cả phản hồi đều có giá trị như nhau, nhưng việc bày tỏ sự trân trọng có thể thể hiện sự tôn trọng và cam kết cải thiện của bạn.  
• Suy ngẫm và thích ứng: Sau khi nhận được phản hồi, hãy dành thời gian suy ngẫm và điều chỉnh hành vi hoặc cách tiếp cận của bạn cho phù hợp. Thậm chí, bạn có thể muốn trao đổi lại phản hồi đó với thành viên nhóm để chứng minh cách họ đã thực hiện nó.  
• Xây dựng văn hóa phản hồi: Các nhà lãnh đạo cần duy trì sự cân bằng cẩn trọng giữa lòng can đảm và sự cân nhắc khi đưa ra và nhận phản hồi. Để tránh những sai lầm trong lãnh đạo như chỉ trích quá gay gắt hoặc dung túng cho hành vi không tốt, các nhà lãnh đạo có thể cung cấp và khuyến khích những cơ hội cụ thể để cải thiện nhằm nâng cao năng lực của nhóm.  

Tăng cường giao tiếp  

Giao tiếp rõ ràng là nền tảng của sự hợp tác thành công. Nếu thiếu điều này, các nhóm sẽ đối mặt với nguy cơ hiểu lầm, thiếu hiệu quả và thất vọng. Việc củng cố thói quen giao tiếp bằng những lời khuyên được nêu dưới đây sẽ đảm bảo mọi người luôn phối hợp nhịp nhàng và làm việc hiệu quả.  

• Lên kế hoạch trước: Sử dụng các công cụ như chương trình nghị sự cuộc họp để vạch ra mục tiêu và giữ cho các cuộc thảo luận đi đúng hướng. Xác định rõ ràng vai trò, trách nhiệm và thời hạn để loại bỏ sự mơ hồ. Tham gia vào các cuộc thảo luận tập thể theo lịch trình xoay quanh mục tiêu của nhóm và cá nhân để tăng tính minh bạch cho tất cả những người cộng tác.  
• Ghi chép kết quả: Theo dõi các cuộc họp bằng cách ghi chú tóm tắt các quyết định và các mục hành động để đảm bảo mọi người đều chịu trách nhiệm. Việc theo dõi hiệu suất của nhóm bằng một hệ thống như nền tảng “4 Nguyên tắc thực thi®” có thể giúp mọi người luôn gắn kết và hướng đến các mục tiêu chung.  
• Ưu tiên sự rõ ràng và kết nối: Khi giao tiếp, hãy hướng đến sự rõ ràng đồng thời xem xét quan điểm của người nghe. Điều chỉnh thông điệp phù hợp với nhu cầu của họ và sử dụng ngôn ngữ tích cực, giàu sự thấu cảm để tạo môi trường trao đổi cởi mở. Bên cạnh đó, đừng né tránh những cuộc trò chuyện khó khăn—chính chúng thường là chìa khóa để giải quyết vấn đề và củng cố niềm tin.

Nuôi dưỡng tư duy thịnh vượng

“Tư duy cùng thắng là một trạng thái tinh thần và tấm lòng hướng đến lợi ích và sự tôn trọng lẫn nhau trong mọi tương tác. Đó là tư duy theo hướng dồi dào và cơ hội hơn là khan hiếm và cạnh tranh đối đầu. Đó không phải là tư duy ích kỷ (thắng-thua) hay như một người tử vì đạo (thua-thắng).” -  Stephen R. Covey

Cạnh tranh có thể tạo động lực trong một số trường hợp, nhưng nó cũng có thể là kẻ hủy diệt sự hợp tác. Học cách tiếp cận các tình huống với tư duy dồi dào cho phép chúng ta nhận ra rằng có đủ chỗ cho mọi người thành công và mỗi thử thách hay thất bại đều là một cơ hội để phát triển mới.   

Để nuôi dưỡng tư duy sung túc, có thể: 

• Tạo ra một môi trường an toàn cho việc chấp nhận rủi ro: Sự hợp tác và đổi mới phát triển mạnh mẽ khi các nhóm cảm thấy được hỗ trợ để chia sẻ ý tưởng mới và thử nghiệm để tìm ra các giải pháp mới cho những vấn đề cũ. Điều đó đòi hỏi các tổ chức và lãnh đạo của họ phải thiết lập một môi trường tập trung vào các cơ hội phát triển và học hỏi. Khi các thành viên trong nhóm không lo lắng về nỗi sợ thất bại, sự thiếu hụt, hoặc những người lãnh đạo đang tìm kiếm người để đổ lỗi, họ có thể nhận ra sự dồi dào hiện có và phát huy khả năng sáng tạo hợp tác của mình một cách phù hợp. 
• Nhận diện cơ hội tiềm năng: Những người có tư duy dồi dào nhìn thấy cơ hội thay vì hạn chế. Thay vì bị đe dọa bởi việc người khác giành được "phần" và lo lắng rằng sẽ không còn phần thành công nào nữa, họ nhận ra rằng có đủ "chiếc bánh" cho tất cả mọi người. Các nhà lãnh đạo có thể thể hiện tư duy dồi dào bằng cách xác định các cơ hội thành tựu hoặc phát triển trong nhóm của họ, cho dù đó là một kỹ năng độc đáo, khát vọng về một loại kiến ​​thức cụ thể, hay cơ hội thăng tiến sắp tới và làm việc trực tiếp với các thành viên trong nhóm để phát triển các kỹ năng chuyên môn và kỹ năng giao tiếp mà họ có thể cần để thành công.
• Hãy tập trung lại vào những gì bạn có thể kiểm soát: Chúng ta dễ bị sa lầy vào những vấn đề trong "Vòng Tròn Quan Tâm"™ của mình , hay những điều chúng ta không thể kiểm soát, như điều kiện thị trường hoặc những gì các công ty khác đang làm. Nhưng để nuôi dưỡng tư duy sung túc, thay vào đó chúng ta cần tập trung nỗ lực vào " Vòng Tròn Ảnh Hưởng "® của mình, hay những hoàn cảnh chúng ta có thể kiểm soát (như mục tiêu, hoạt động, hành vi, các mối quan hệ,...). Bằng cách chủ động trong cuộc sống và công việc, chúng ta có thể tạo ra tác động lớn hơn đến những điều quan trọng nhất và từ đó nhìn thấy nhiều cơ hội tiềm năng hơn là những trở ngại trên con đường thành công. 
• Nhận ra rằng nguồn lực không phải là hữu hạn: Áp dụng tư duy cùng thắng vào mọi tương tác cho phép bạn khám phá những cách thức mới để giành chiến thắng, mang lại lợi ích cho tất cả các bên – và bạn không cần phải hoạt động trong tâm thế khan hiếm. Khi bạn không bị ràng buộc bởi ý nghĩ rằng chỉ có một số lượng công việc, thăng tiến, dự án và cơ hội thành công nhất định, bạn có thể nhận ra rằng có rất nhiều nguồn lực và cơ hội cho tất cả mọi người. Khung tư duy này có thể giúp các nhà lãnh đạo và đội nhóm chấp nhận rủi ro lớn hơn, sáng tạo hơn và làm việc gắn kết để tìm ra các giải pháp đổi mới. Hãy là người lãnh đạo ghi nhận những thành công và cổ vũ người khác để thiết lập ý tưởng rằng có thừa cơ hội cho tất cả mọi người.

Xây dựng lòng tin với đội nhóm

“Chính lòng tin biến sự phối hợp đơn thuần thành sự hợp tác.” - Stephen MR Covey  

Thiếu niềm tin khiến đội nhóm khó hợp tác thực sự, mỗi người làm việc rời rạc và kết quả chung bị ảnh hưởng. Môi trường này còn phát sinh “chi phí vô hình”, làm giảm hiệu suất và tăng chi phí: công việc chậm lại, năng suất giảm, nghi ngờ và căng thẳng gia tăng, gắn kết suy yếu. Ngược lại, khi niềm tin được củng cố, giao tiếp cởi mở hơn và sáng tạo được thúc đẩy.

Một nghiên cứu của LRN cho thấy rằng trong các nền văn hóa có mức độ tin tưởng cao, mọi người có khả năng chấp nhận rủi ro có tính toán cao gấp 32 lần và khả năng đổi mới cao gấp 11 lần so với những người hoạt động trong các nền văn hóa có mức độ tin tưởng thấp. Những “lợi ích” từ lòng tin này cũng mang lại những phần thưởng khổng lồ: Dữ liệu cho thấy rằng những nhân viên tin tưởng lãnh đạo của họ có khả năng gắn bó với công ty hiện tại cao hơn 61%, trong khi các tổ chức thể hiện mức độ tin tưởng cao nhất có mức tăng trưởng doanh thu cao hơn 3,6 lần so với các tổ chức có mức độ tin tưởng thấp nhất.

Để xây dựng lòng tin với tư cách là người lãnh đạo hoặc thành viên nhóm:  

• Xây dựng lòng tự tin: Để xây dựng được lòng tin với người khác, trước hết mỗi cá nhân cần củng cố niềm tin vào chính mình. Điều này bắt đầu từ việc tự nhìn nhận một cách trung thực về thói quen và hành vi: liệu bản thân có đang sống đúng với các giá trị của mình, có giữ cam kết với chính mình, và có thực sự quan tâm đến người khác hay không. Việc thường xuyên suy ngẫm về những tương tác gần đây với đồng đội cũng giúp nhận ra liệu mình đã nhất quán thể hiện năng lực và phẩm chất cá nhân hay chưa. Khi một người có thể tin tưởng vào chính mình để hành động với sự chính trực và thiện chí, nền tảng đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi để từng bước xây dựng và củng cố lòng tin với người khác.
• Duy trì các cuộc họp 1-on-1 thường xuyên: Có thể thấy rằng, các buổi trao đổi 1:1 định kỳ giữa lãnh đạo và thành viên trong nhóm là cơ hội quan trọng để xây dựng và củng cố lòng tin. Khi các cuộc họp này được duy trì đều đặn, đúng lịch và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung—như cập nhật tiến độ công việc, làm rõ mục tiêu, chia sẻ về thách thức và thành quả, cũng như trao đổi về cơ hội học hỏi và phát triển,...  mối quan hệ giữa các bên sẽ dần được củng cố. Thông qua đó, không chỉ sự kết nối được tăng cường mà còn tạo điều kiện để mỗi cá nhân thể hiện sự nhất quán và chính trực trong cách làm việc. Đồng thời, việc tham khảo các bộ câu hỏi gợi ý phù hợp cũng có thể giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của các buổi trao đổi này.
• Thúc đẩy tính tự chủ và trách nhiệm: Một số nhà lãnh đạo mắc phải sai lầm là quản lý vi mô đội nhóm của mình, điều này có thể dẫn đến sự bất mãn, kiệt sức và thiếu tin tưởng từ cả hai phía. Thay vào đó, các nhà lãnh đạo nên thể hiện sự tin tưởng với các thành viên trong nhóm bằng cách tin tưởng rằng họ sở hữu các kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp để hoàn thành công việc đúng hạn, đưa ra các giải pháp sáng tạo và đạt được mục tiêu của nhóm. Nhưng điều này không nhất thiết phải là niềm tin mù quáng! Khi bạn cân bằng tính tự chủ với trách nhiệm trong công việc, các thành viên trong nhóm sẽ chịu trách nhiệm đạt được kết quả mà không cần sự giám sát quá chặt chẽ. Điều này có nghĩa là họ tự hào về công việc của mình trong khi bạn dành nỗ lực cho những việc khác, cho phép sự tin tưởng và đổi mới phát triển mạnh mẽ.

Nâng cao kỹ năng cộng tác của đội ngũ lên một tầm cao mới

Đây là thời điểm thích hợp để đánh giá điểm mạnh về khả năng hợp tác của nhóm, xác định những điểm yếu và chủ động thực hiện các biện pháp để khắc phục chúng.  

Hợp tác là một năng lực được bồi đắp qua từng trải nghiệm và mỗi tương tác đều là cơ hội để nâng tầm. Bạn đã sẵn sàng phát triển kỹ năng hợp tác một cách bài bản và bứt phá hơn chưa? Hãy cùng FranklinCovey Vietnam nâng cao hiệu quả làm việc và gia tăng tầm ảnh hưởng lãnh đạo của bạn và cả đội ngũ.